آخرين وضعيت آزادراه تبريز-بازرگان شاهراه ناتمام ايران به اروپا

اسرا درويشي

مسير تبريز–مرند–بازرگان سال‌هاست به‌عنوان مهم‌ترين گذرگاه زميني ايران به اروپا شناخته مي‌شود. اين مسير پرتردد نه تنها کوتاه‌ترين راه دسترسي به مرز ترکيه است، بلکه قلب کريدور ترانزيتي شرق به غرب به شمار مي‌رود؛ کريدوري که از چين آغاز شده و تا اروپا امتداد يافته و ايران را به‌عنوان چهارراهي حياتي در منطقه معرفي مي‌کند.
آزادراه تبريز–مرند–بازرگان بخشي از بزرگراه بين‌المللي آسيا–اروپا (AH1) است که از شرق قاره آسيا تا قلب اروپا امتداد يافته است. موقعيت جغرافيايي ايران و به‌ويژه آذربايجان شرقي، اين استان را دروازه اصلي کشور به بازارهاي اروپايي کرده است. از همين رو، تکميل مسير تبريز–بازرگان نه تنها يک پروژه ملي، بلکه گامي مهم در ارتقاي جايگاه ايران در کريدورهاي بين‌المللي حمل‌ونقل محسوب مي‌شود.
با درک اهميت اين مسير، عمليات اجرايي آزادراه تبريز–مرند–بازرگان از سال 1386 آغاز شد. پروژه‌اي به طول 280 کيلومتر که 115 کيلومتر آن در محدوده آذربايجان شرقي قرار دارد. با گذشت نزديک به دو دهه، اگرچه بخشي از مسير آماده بهره‌برداري شده، اما هنوز تا تکميل کامل آن راه زيادي باقي مانده است. مسير يادشده به چند قطعه تقسيم شده و هر قطعه در مراحل مختلف اجرا قرار دارد.
نخستين گام جدي در سال گذشته برداشته شد؛ قطعه تبريز تا صوفيان با بيش از 90 درصد پيشرفت فيزيکي افتتاح شد و توانست بخشي از بار ترافيکي مسير قديمي را کاهش دهد. همزمان، عمليات در قطعات بعدي همچنان ادامه دارد و به گفته مسئولان، کل پروژه تا امروز حدود 39 درصد پيشرفت داشته است. اين آمار اگرچه اميدوارکننده است، اما نشان مي‌دهد براي رسيدن به نقطه پاياني همچنان نياز به تلاش مضاعف وجود دارد.کندي روند اجرا بيش از هر چيز به دليل کمبود منابع مالي بوده است. برآوردها نشان مي‌دهد تنها براي تکميل بخش تبريز–مرند بيش از 42 هزار ميليارد ريال اعتبار نياز است. هرچند دولت بارها تأکيد کرده که پروژه در اولويت قرار دارد، اما تأخيرهاي مکرر سبب شده مردم منطقه و فعالان اقتصادي همچنان چشم‌انتظار تکميل اين شاهراه باشند.
با افتتاح بخش‌هايي از مسير و ادامه عمليات در قطعات باقي‌مانده، اميد تازه‌اي در ميان مردم منطقه ايجاد شده است. مسئولان وعده داده‌اند با تأمين منابع مالي، روند تکميل پروژه سرعت خواهد گرفت و آزادراه تبريز–مرند–بازرگان تا چند سال آينده به بهره‌برداري کامل خواهد رسيد. روزي که اين مسير به‌طور کامل گشوده شود، ايران گام بلندي در تثبيت جايگاه خود به‌عنوان شاهراه اتصال آسيا به اروپا برداشته است.
کيلومتر 37 الي کيلومتر 46 آزادراه دهه فجر امسال به بهره‌برداري مي‌رسد
رضا صديقي، نماينده مردم تبريز، آذرشهر و اسکو در مجلس شوراي اسلامي، درباره آخرين وضعيت آزادراه تبريز–مرند–بازرگان توضيح داد: اين آزادراه به طول حدود 250 کيلومتر است و بخش تبريز تا مرند به طول 64 کيلومتر با مشارکت بخش خصوصي به صورت نصف-نصف (50 درصد سهم دولت و 50 درصد سهم سرمايه‌گذار) در دست احداث قرار دارد.
وي افزود: از اين 64 کيلومتر، حدود 13 کيلومتر مربوط به کنارگذر غربي تبريز (شهيد باکري) است که بايد توسط سرمايه‌گذار از چهارخطه به شش‌خطه تعريض شود. همچنين، مسير کيلومتر 13 تا کيلومتر 37 (تقاطع جاده صوفيان–شبستر) در بهمن ماه سال گذشته افتتاح شد و هم‌اکنون ترافيک در آن جريان دارد.
صديقي ادامه داد: بخش کيلومتر 37 تا 46 (حوالي شوردرق در جاده صوفيان–مرند) توسط سرمايه‌گذار در حال ساخت است و پيش‌بيني مي‌شود اين قسمت تا دهه فجر امسال به بهره‌برداري برسد. با افتتاح اين قطعه، عمده مشکلات ترافيکي داخل شهر صوفيان و مسير جاده صوفيان–تبريز برطرف خواهد شد.
وي خاطرنشان کرد: قطعه کيلومتر 46 تا 64 (اتصال به کنارگذر موجود مرند) فعلاً عمليات اجرايي آن آغاز نشده و بخش بعدي مسير، از کنارگذر مرند تا بازرگان، فعلاً فاقد سرمايه‌گذار است که طول آن کمتر از 190 کيلومتر خواهد بود.
تکميل آزادراه تبريز-بازرگان، از مهمترين طرح‌هاي وزارت راه و شهرسازي
سيد عبدالله ارجائي، معاون برنامه‌ريزي و مديريت منابع وزارت راه و شهرسازي، تکميل آزادراه تبريز–بازرگان را يکي از مهم‌ترين طرح‌هاي وزارت راه و شهرسازي اعلام کرد و گفت: پيمانکاري که براي تکميل اين آزادراه انتخاب شده، با سرعت مناسبي در حال اجراي عمليات ساخت است.
وي با اشاره به افتتاح يک قطعه از اين آزادراه توسط رئيس‌جمهور افزود: قطعه بعدي آزادراه، از صوفيان تا سه‌راهي روستاي شوردرق، ساخته شده و به زودي مورد بهره‌برداري قرار خواهد گرفت.ارجائي همچنين تأکيد کرد: هيچ مشکلي در تأمين اعتبار اين آزادراه وجود ندارد. پرداخت سهم دولت به پيمانکار با عقب‌افتادگي‌هايي مواجه بوده که قول مي‌دهيم طي سال جاري جبران شود.
ضرورت تکميل مسير آزادراهي تبريز - صوفيان
بهرام سرمست، استاندار آذربايجان شرقي، درباره وضعيت آزادراه‌ها و بزرگراه‌هاي استان گفت: در حال حاضر 313 کيلومتر آزادراه و 622 کيلومتر بزرگراه در استان در حال بهره‌برداري و استفاده هستند.
وي ادامه داد: آذربايجان شرقي داراي 912 کيلومتر جاده اصلي، هزار و 4?3 کيلومتر جاده فرعي و 9 هزار و 797 کيلومتر جاده روستايي است که بيشتر اين جاده‌ها نيازمند بازسازي و مرمت هستند.استاندار آذربايجان شرقي با اشاره به بهره‌برداري از مسير آزادراهي تبريز–صوفيان بر اهميت تکميل ادامه مسير تا شوردرق، به طول 9 کيلومتر، تاکيد کرد و افزود: با بهره‌برداري از اين قطعه، بهره‌وري اين پروژه به شکل کامل‌تري محقق خواهد شد.
آزادراه سال 1407 به بهره‌برداري مي‌رسد
سيد احمد موسوي، مديرکل راه و شهرسازي آذربايجان شرقي، در خصوص وضعيت آزادراه تبريز–مرند–بازرگان اعلام کرد: از مجموع 2?0 کيلومتر طول کلي اين آزادراه، 115 کيلومتر در حوزه آذربايجان شرقي قرار دارد و اکنون حدود 13 کيلومتر از مسير واقع در بخش مشترک با کنارگذر غربي تبريز (شهيد باکري) اجرا شده و زير بار ترافيک رفته است.
وي افزود: هم‌اکنون قطعه اول اين آزادراه به طول 51.2 کيلومتر در حال اجرا است و مجموع پروژه داراي 39.1 درصد پيشرفت فيزيکي است. در مرحله اول، 24 کيلومتر از انتهاي کنارگذر تا اتصال به بزرگراه صوفيان–شبستر (محدوده دانشگاه آزاد صوفيان) با پيشرفت فيزيکي بالاي 90 درصد، جهت افتتاح و بهره‌برداري در سال جاري در حال اجراست. بخش اعظم مسير آسفالت شده و جداکننده‌هاي وسط (نيوجرسي) تعبيه شده است.
موسوي با بيان اينکه عمليات اجرايي اين پروژه از سال 1386 آغاز شده، تصريح کرد: پيش‌بيني مي‌شود با تأمين اعتبارات مورد نياز، کل آزادراه در سال 1407 به بهره‌برداري برسد.
وي در ادامه تاکيد کرد: آزادراه تبريز–مرند–بازرگان امروز فراتر از يک پروژه عمراني، به نماد انتظار و اميد مردم شمال‌غرب کشور تبديل شده است. اگرچه سال‌ها با تأخيرهاي مالي و اجرايي مواجه بوده، اما تکميل آن مي‌تواند نقطه عطفي در توسعه اقتصادي، حمل‌ونقل بين‌المللي و ارتقاي جايگاه ژئوپليتيکي ايران باشد.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از مهر،مديرکل راه و شهرسازي آذربايجان شرقي افزود: اکنون نگاه‌ها به تصميم‌ها و اقدامات عملي دولت و بخش خصوصي دوخته شده تا اين شاهراه حياتي هرچه زودتر به بهره‌برداري کامل برسد و ايران بتواند نقش واقعي خود را در کريدور جهاني شرق به غرب ايفا کند.