عمارت تاريخي کلاه‌فرنگي تبريز در مسير بازيابي هويت تاريخي خود

عمارت تاريخي »کلاه‌فرنگي« که قدمت آن به حدود 400 سال پيش مي رسد به دستور يعقوب آق قويونلو ساخته شد و در دوره هاي صفويه و قاجاريه ساختمان ها و سراهايي به آن اضافه شده بود که در جشن ها و مراسم هاي مختلف مورد استفاده قرار مي گرفت ولي به همراه چندين اثر تاريخي ديگر در دوران پهلوي نابود و با خاک يکسان شد.
اين عمارت با طراحي زيبا و منحصر بفرد خود تا حوالي سال هاي 1340 شمسي پابرجا بود و به عنوان يکي از يادگارهاي ارزشمند دوران گذشته و جلوه اي از هنر و تاريخ کهن شهر تبريز، چشم هر بيننده اي را به خود جلب مي کرد و به يکي از جاذبه هاي فرهنگي و گردشگري اين شهر تبديل شده بود.
مجموعه تاريخي پارک «باغشمال» که در افواه عمومي تبريزي ها به »شازدا باغي« معروف بود، در حدفاصل خيابان هاي باغشمال و کمربندي آزادي اين شهر قرار دارد و گفته مي شود بنيان آن نيز به دوره حکمراني »آق قويونلوها« مي رسد.
آق قويونلوها در زمان حکمراني شان در قرن هشتم قمري به تبريز و توسعه آن اهميت ويژه اي قايل بودند و به همين دليل نيز عمارات و باغات باشکوهي همچون «ايل گولي» (شاه گولي) و مجموعه عمارات »باغشمال« را براي تفريح و تفرج خود احداث کردند.
در آن سال ها که پهلوي اول در ابتداي پادشاهي و به دنبال محکم کردن جاي پاي خود بود، به دليل کينه و نفرت وي از قاجار، بسيج عمومي مسوولان و دولتمردان براي نابودي هرگونه نماد معماري باقيمانده از اين سلسله در همه جاي ايران به راه افتاده بود.
شهرداري تبريز در سال هاي اخير پس از تحويل بخشي از اراضي مجموعه تاريخي »باغشمال« از ارتش، در اقدامي ارزشمند به دنبال بازسازي و احياي برخي از عمارت اين مجموعه تاريخي براي استفاده در قالب کاربري هاي فرهنگي برآمده است و عمارت کلاه فرنگي با پيشرفت فيزيکي حدود 50 درصدي در مراحل تکميل و بهره برداري قرار گرفته است.
شهردار تبريز با بيان اينکه پروژه عمارت کلاه فرنگي در قالب کاربري فرهنگي اجرا مي شود، گفت: اين پروژه ارمغان شهرداري تبريز به شهروندان بوده و اجراي آن موجب مي شود تا هويت تاريخي محدوده پارک باغشمال دوباره احيا شود.
يعقوب هوشيار، افزود: اين پروژه از پروژه هاي مهم فرهنگي و تاريخي شهرداري تبريز در سال هاي اخير است و نقش موثري در معرفي و شناساندن هويت اين شهر و جذب گردشگران داخلي و خارجي ايفا مي کند.
وي اظهار کرد: عمارت کلاه فرنگي بنايي متشکل از 2 سالن و فضاي گنبدي شکل هشت ضلعي در وسط عمارت در جهت شرقي غربي است که با زيربناي سه هزار و 800 مترمربع در دست اجرا و آماده سازي است.
هوشيار، با اشاره به احداث آبنما در محوطه عمارت کلاه‌ فرنگي ادامه داد: با توجه به تاثيرگذاري آب‌نماها و ميدان‌ها در آرامش روحي و بصري شهروندان، عمليات احداث آبنماي پارک باغشمال در حدود يک هزار و 700 مترمربع در حال اجراست که تا پايان سال به بهره‌برداري مي‌ رسد.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از ايرنا، معمار و طراح پروژه عمارت کلاه فرنگي تبريز شبنم نامدار، با بيان اينکه پروژه کلاه فرنگي کنوني بر اساس شباهت سازه و کوشک هاي سابق طراحي شده ولي از نظر مکان يابي با مکان اصلي ساختمان قبلي هماهنگ نيستپروژه کلاه فرنگي کنوني بر اساس شباهت سازه و کوشک هاي سابق طراحي شده ولي از نظر مکان يابي با مکان اصلي ساختمان قبلي هماهنگ نيست، اظهار کرد: در طراحي اين پروژه، روح عمارت کلاه فرنگي سابق در ساختمان جديد دميده شده تا به عنوان يادمان و خاطره ذهني که در ذهن مردم اين منطقه وجود دارد، خاطره سازي شود.