وضعيت بازار تبريز در آستانه شب يلدا؛ نارضايتي مردم از قيمت‌ها

شب يلدا، بلندترين شب سال، در تبريز هميشه با رسم و رسوم خاص خود همراه بوده است؛ شب دورهمي خانواده‌ها، حافظ‌خواني و خوردن ميوه‌هاي زمستاني. امسال نيز، تبريز براي استقبال از اين سنت کهن آماده مي‌شود، اما اين آمادگي با دغدغه‌هايي جدي در مورد وضعيت اقتصادي همراه است.ورود به بازار تبريز در اين روزها، تصويري از جنب‌وجوش و تلاش براي برپايي سفره‌ي يلدا را نمايان مي‌کند. مردم در ميان غرفه‌هاي رنگارنگ ميوه و خشکبار در حال تردد هستند، اما نگاه‌ها غالباً به برچسب قيمت‌ها دوخته شده است. ميزان خريدها نسبت به سال‌هاي قبل کاهش يافته و انتخاب‌ها با دقت و وسواس بيشتري صورت مي‌گيرد.
بخش ميوه‌هاي شب يلدا، شاهد بيشترين تغييرات قيمتي بوده است. هندوانه در حال حاضر بين 30 تا 60 هزار تومان عرضه مي‌شود. انار، که نماد اصلي اين شب است، قيمتي بين 100 تا 200 هزار تومان دارد. پرتقال نيز از 80 تا 150 هزار تومان و خرمالو از 100 تا 150 هزار تومان متغير است. حتي کدو حلوايي نيز به طور متوسط 40 تا 50 هزار تومان قيمت‌گذاري شده است.در حوزه خشکبار و شيريني، وضعيت به مراتب بغرنج‌تر است. آجيل شيرين بدون باسلوق به حدود يک ميليون تومان و با باسلوق به يک ميليون و 200 هزار تومان رسيده است. شيريني‌تر نيز حداقل قيمتي معادل 400 هزار تومان دارد. اين افزايش قيمت‌ها، خريد اين اقلام را براي بسياري از خانواده‌ها دشوار کرده است.
شب يلداي امسال در تبريز، با وجود تلاش مردم براي حفظ سنت‌ها، تحت تأثير شديد فشارهاي اقتصادي قرار دارد. گراني اقلام اساسي، نگراني از وضعيت معيشت را در دل اين جشن باستاني پررنگ‌تر کرده و موجب شده تا سفره‌هاي يلدا، هرچند با عشق و صميميت، اما با هزينه‌هايي فزاينده برپا شوند.به سراغ مردم مي‌رويم تا نظرات آنها را در خصوص وضعيت اقلام شب يلدا جويا شويم.
صداي مردم از بازار تبريز
سارا ملکي، بانوي خانه‌داري است که با دقت مشغول وزن کردن پرتقال است. او که به نظر مي‌رسد در حال محاسبه‌ي دقيق بودجه‌ي خريد شب خود باشد، با لحني معترض مي‌گويد: واقعاً خريد کردن ديگر مثل سابق نيست؛ شوقي وجود ندارد، فقط حساب و کتاب است. پارسال با همين مبلغي که براي چند قلم ميوه خرج مي‌کنم، مي‌توانستم يک بسته‌ي کامل آجيل درجه يک بخرم. امسال، کيفيت برخي اقلام فداي حجم مي‌شود تا سفره خالي نماند.او در حالي که سبدش را سنگين‌تر مي‌کند، مي‌افزايد: حفظ رسم يلدا برايم واجب است، اما ديگر مثل گذشته دست و دلبازي معنا ندارد. مي‌ترسم اين روند ادامه پيدا کند و يلدا از يک جشن خانوادگي به يک صرفه‌جويي سنگين تبديل شود.
خريد مردم به کمتر از يک کيلو هم رسيده است
در قلب بازار، پشت ويترين آجيل‌هاي گران‌قيمت، رضا زماني، فروشنده‌ي باسابقه خشکبار، با چهره‌اي خسته از وضعيت موجود، توضيح مي‌دهد: فروش ما به وضوح افت کرده است. مشتريان قيمت‌ها را مي‌دانند و مي‌بينند که نرخ خريد خود ما هم بسيار بالا رفته. اگرچه ما هم سود کمي مي‌بريم، اما مردم توقع دارند همان قيمت‌هاي سال قبل را بپردازند که اين امکان‌پذير نيست.
او در حالي که بسته‌هاي کوچک آجيل را به مشتري نشان مي‌داد، ادامه مي‌دهد: آن‌هايي که پارسال دو کيلو آجيل مي‌خريدند، امسال نهايتاً يک کيلو يا حتي کمتر مي‌برند و باقي پول را صرف خريد ميوه مي‌کنند. اين يک زنگ خطر است که نشان مي‌دهد قدرت خريد مردم چقدر کاهش يافته است.
کنار غرفه‌ي فروش باقلا، اکبر غلامي که بازنشسته آموزش و پرورش مي‌باشد و با دقت مشغول انتخاب بود، حسرت گذشته را به زبان مي‌آورد:من سال‌هاست که يلدا را با سفره‌اي پر و دور هم بودن جشن مي‌گيرم. در گذشته، با حقوق بازنشستگي مي‌شد به راحتي اقلام مورد نياز را تهيه کرد، اما امسال با اين قيمت‌ها، بايد بين نيازمندي‌ها انتخاب کرد. انگار يلدا از دست آدم‌هاي عادي دارد خارج مي‌شود.او در حالي که نفسي عميق مي‌کشيد، اضافه مي‌کند: ديگر آن صميميت خريد نيست؛ همه چيز شده محاسبات سخت. اين باقلاها را هم فقط براي رنگ و لعاب سفره برمي‌دارم، وگرنه خيلي چيزها بايد حذف شود.
با حساب و کتاب بيشتر خريد مي‌کنيم
ميترا محمودي، کارمند يک اداره دولتي است که در حال بررسي قيمت‌ها روي تلفن همراه خود مي‌باشد، او که سعي دارد با مقايسه‌ي آنلاين، بهترين قيمت را پيدا کند، اظهار مي‌کند: امسال خريد شب يلدا را تا آخرين لحظه به تعويق انداختم تا شايد کمي تخفيف پيدا کنم. ديگر نمي‌توانم مثل گذشته به صورت حضوري و بي‌برنامه خريد کنم. بايد از اپليکيشن‌ها و تخفيف‌هاي اينترنتي استفاده کنم تا بتونم حداقل‌ها را تهيه کنم.او با اشاره به ماشين حساب تلفن همراه اش ادامه مي‌دهد: تفاوت اصلي اين است که سال‌هاي قبل، لذت خريد در چشيدن و لمس کردن بود، اما امسال، لذت خريد در پيدا کردن ارزان‌ترين گزينه است. اگر آنلاين نبود، مطمئناً بخش زيادي از اقلام اصلي حذف مي‌شد.
فرهاد مروت، دانشجوي مهندسي عمران دانشگاه تبريز و خوابگاه نشين بوده که به همراه دوستانش در حال خريد است، او که به نظر مي‌رسد از اين شرايط کاملاً نااميد است، با خنده‌اي تلخ مي‌گويد: ما که دانشجو هستيم، يلدا برايمان هميشه ساده بود؛ يک هندوانه و چند تا آجيل ارزان. اما امسال، همان هندوانه هم از دست رفت. دوستانم مي‌گويند کلاً امسال دور هم جمع نمي‌شويم و مي‌رويم سينما، چون هزينه غذا و ميوه از بليط سينما بيشتر در مي‌آيد.فرهاد در حالي که کوله‌پشتي‌اش را جابجا مي‌کند، يادآور مي‌شود: تفاوت بزرگ اين است که پارسال براي شب يلدا چند هزار تومان کنار مي‌گذاشتيم، اما امسال حتي همان پول هم بايد صرف کتاب يا شهريه‌ي ضروري شود. براي ما، يلدا تبديل شده به يک شب معمولي ديگر.
پشت پرده نظارت بر سفره شب يلدا در آذربايجان شرقي؛ از جريمه‌ها تا عزم مسئولان
صمد حضرتي، مديرکل تعزيرات حکومتي آذربايجان شرقي، مي‌گويد: همزمان با آغاز آخرين هفته‌هاي منتهي به شب يلدا، طرح نظارتي ويژه‌اي با هدف ساماندهي بازار و جلوگيري از تخلفات احتمالي در آذربايجان شرقي به اجرا درآمده است.او، از آغاز اين طرح از تاريخ 15 آذرماه خبر داد و تأکيد مي‌کند: اين نظارت‌ها تا روز سوم دي‌ماه ادامه خواهد داشت.او با اشاره به فعاليت فشرده بازرسان، اعلام مي‌کند: تاکنون 26 مورد تخلف قطعي در صنوف مرتبط با اقلام پرمصرف يلدا کشف و براي متخلفان پرونده قضائي تشکيل شده است.نکته قابل توجه، سرعت عمل شعب تعزيرات حکومتي استان در رسيدگي به پرونده‌هاست.
مديرکل تعزيرات حکومتي آذربايجان شرقي اظهار مي‌کند: بر اساس اقدامات اوليه، پرونده‌هاي متخلفان در شعب تبريز و شهرستان‌ها مورد بررسي قرار گرفته و تاکنون حکم 11 پرونده قطعي شده است. نتيجه اين رسيدگي‌ها، صدور جريمه‌اي به مبلغ پنج ميليارد و 312 ميليون ريال براي متخلفان بوده است.براي اطمينان از پوشش کامل بازار، يک ساختار بازرسي متمرکز ايجاد شده است. حضرتي توضيح مي‌دهد: در اين راستا، ?? گشت مشترک بازرسي با مشارکت فعال نهادهاي ذيربط، اتاق اصناف تبريز و اتحاديه‌هاي صنفي، به‌صورت روزانه بر عرضه ميوه، سبزي، آجيل، خشکبار و شيريني نظارت دارند تا بازار در آرامش کامل به استقبال شب يلدا برود.در پايان، مديرکل تعزيرات حکومتي استان با تأکيد بر نقش مردم در کنترل بازار، به شهروندان يادآور مي‌شود: صداي آن‌ها براي برخورد با تخلفات شنيده مي‌شود و مردم شريف استان مي‌توانند هرگونه مورد گرانفروشي، عدم درج قيمت يا عدم صدور فاکتور را از طريق تماس با شماره تلفن 124 به اطلاع بازرسان برسانند.وضعيت حاکم بر خريد اقلام شب يلدا، نمايانگر چالش‌هاي اقتصادي است که قدرت خريد خانوارها را به شدت کاهش داده و سنت‌هاي فرهنگي را تحت فشار قرار داده است. افزايش قيمت‌ها، به ويژه در اقلام خوراکي ضروري و سنتي اين آئين، موجب شده تا بسياري از شهروندان در تأمين نيازهاي خود با دشواري مواجه شوند.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از مهر،اين گراني‌ها، که به نظر مي‌رسد ريشه در اختلالات زنجيره تأمين و حضور پررنگ واسطه‌ها دارد، نه تنها شادي دورهمي‌هاي شب يلدا را کمرنگ کرده، بلکه فشار مضاعفي بر اقشار کم‌درآمد، بازنشستگان و کارمندان با درآمد ثابت وارد آورده است؛ بنابراين، مسئولين امر موظفند با اتخاذ تدابير فوري و مؤثر، شامل کنترل دقيق قيمت‌ها، بازنگري و اصلاح ساختار توزيع کالا براي حذف واسطه‌هاي غيرضروري، حمايت مستقيم از توليدکنندگان و کشاورزان براي تضمين سهم عادلانه آن‌ها از سود، و ارائه بسته‌هاي حمايتي هدفمند براي اقشار آسيب‌پذير، نسبت به تثبيت شرايط اقتصادي و کمک به حفظ ارزش‌هاي فرهنگي و اجتماعي اقدام کنند تا کرامت انساني و سنت‌هاي اصيل ايراني در سايه‌ي رفاه نسبي حفظ شود.