فرمان مرگ در دست کودکان

در اقدامي تکان‌دهنده، مأموران پليس‌راه استان اردبيل، خودروي پژو پارسي را توقيف کردند که توسط يک کودک هشت‌ساله در محور پارس‌آباد به جعفرآباد هدايت مي‌شد.سرهنگ وحيد عليپور، رئيس پليس‌راه استان، با تأکيد بر اين رويداد هشداردهنده، از توقيف فوري خودرو و انتقال آن به پارکينگ خبر داد و اين سؤال اساسي را به ذهن متبادر کرد: »آيا برخي والدين، جان فرزندان خود و ديگر شهروندان را به بازي مي‌گيرند؟«
موج وايرال در فضاي مجازي؛ از شوخي تا فاجعه!
اين مورد، تنها يکي از نمونه‌هاي اين چنيني بود. در ماه‌هاي اخير، انتشار ويدئوهايي از رانندگي کودکان در معابر عمومي و خيابان و جاده‌هاي اردبيل، به موجي نگران‌کننده در فضاي مجازي تبديل شده است. از کودکي که با ايستادن روي صندلي راننده، فرمان را در دست مي‌گيرد تا نوجواناني که با موتورسيکلت در خيابان‌هاي شهر مانور مي‌دهند، همگي صحنه‌هايي هستند که هرازگاهي در شبکه‌هاي اجتماعي طنين‌انداز مي‌شوند. اين تصاوير، گاه با واکنش‌هاي متضاد کاربران همراه است؛ برخي با انتشار ايموجي‌هاي خندان، آن را »بامزه« مي‌خوانند و برخي ديگر با خشم، از »بي‌مسئوليتي والدين« سخن مي‌گويند.در اين ميان، يک شهروند اردبيلي به نام سجاد علايي با ابراز نگراني مي‌گويد: »ديدن اين صحنه‌ها واقعاً قلب آدم را مي‌فشرد. يک‌لحظه غفلت مي‌تواند به فاجعه‌اي جبران‌ناپذير منجر شود. چرا برخي پدر و مادرها اين‌قدر ساده از کنار اين موضوع مي‌گذرند؟« فاطمه عباسي، مادر دو فرزند، نيز در گفتگو با ما مي‌گويد: »اين روزها بعضي والدين، به‌جاي مسئوليت‌پذيري، به دنبال جلب‌توجه در فضاي مجازي هستند. حتي اگر کودک مهارت ظاهري در هدايت خودرو داشته باشد، آيا در شرايط بحراني مي‌تواند تصميم درست بگيرد؟«
چرا کودکان پشت فرمان مي‌نشينند؟
براي واکاوي عميق‌تر اين معضل اجتماعي، با دکتر محمدجواد طلايي پُرمهر، روان‌شناس کودک و نوجوان، به گفتگو نشستيم. وي با تحليل اين پديده به عوامل متعددي اشاره مي‌کند و مي‌گويد: »کودکان به طور ذاتي از رفتار والدين تقليد مي‌کنند.«پُرمهر مي‌افزايد: »وقتي رانندگي را به‌عنوان عملي عادي و جذاب مشاهده مي‌کنند، تمايل به تجربه آن در آنان تشديد مي‌شود. از سوي ديگر، شاهد کمبود نظارت و مرزبندي در برخي خانواده‌ها هستيم.«
روان‌شناس کودک و نوجوان ادامه مي‌دهد: »والدين به دلايل مختلف از جمله مشغله زياد يا سهل‌انگاري، مرزهاي واضحي براي فرزندان تعريف نمي‌کنند و اجازه مي‌دهند کودک در موقعيت‌هاي پرخطر قرار گيرد. متأسفانه در مواردي نيز اين اقدام با تشويق مستقيم يا غيرمستقيم والدين براي فيلم‌برداري و انتشار در فضاي مجازي يا به‌عنوان يک "پاداش" خطرناک به کودک همراه است.« در ادامه، دکتر مهدي عبداللهي، جامعه‌شناس، در گفتگو با ما افزود: »اين پديده تنها يک بي‌احتياطي فردي نيست، بلکه نشان‌دهنده کاهش آگاهي عمومي از تبعات رفتارهاي پرخطر است. در جامعه‌اي که قوانين به طور مداوم و اثرگذار به شهروندان يادآوري نشود، چنين رفتارهايي به‌تدريج عادي‌سازي مي‌شود و پيامدهاي ناگواري به همراه خواهد داشت.«
هشدارهاي پليس و تبعات قانوني؛ از توقيف خودرو تا مجازات والدين
سرهنگ وحيد عليپور، رئيس پليس‌راه استان اردبيل، با هشدار جدي نسبت به تداوم اين اقدامات پرخطر، از شهروندان خواست از قراردادن وسيله نقليه در اختيار افراد فاقد گواهينامه به‌طورجدي خودداري کنند. وي در تشريح تبعات قانوني اين عمل تأکيد کرد: »بر اساس ماده 723قانون مجازات اسلامي، والديني که خودرو يا موتورسيکلت خود را در اختيار افراد فاقد گواهينامه قرار دهند، به‌عنوان معاون جرم رانندگي بدون پروانه شناخته شده و در مراجع قضايي تعقيب و مجازات خواهند شد.« سرهنگ عليپور با تأکيد بر نقش پيشگيرانه خانواده‌ها، يادآور شد: »خانواده‌ها با نظارت و مسئوليت‌پذيري بيشتر مي‌توانند نقشي حياتي در جلوگيري از بروز حوادث ناگوار ايفا کنند. پيشگيري، بسيار کم‌هزينه‌تر از درمان است.«
مسئوليت ما در قبال آينده‌سازان
رانندگي کودکان در اردبيل و ساير نقاط کشور، تنها يک »اشتباه کوچک« نيست، بلکه زنگ خطري براي تمامي جامعه است. اين پديده، ترکيبي از سهل‌انگاري والدين، کمبود آموزش همگاني و گاه عادي‌سازي خطر در فضاي مجازي است. به گزارش عصرآذربايجان به نقل از فارس،اگر امروز با قاطعيت با اين موضوع برخورد نکنيم، فردا شاهد فجايع جبران‌ناپذيري خواهيم بود.آيا به‌راستي حاضريم آينده کودکانمان را به بهاي يک‌لحظه سهل‌انگاري يا يک کليک در فضاي مجازي به خطر بيندازيم؟اين سؤالي است که پاسخ آن، نه‌تنها در دست پليس و نهادهاي نظارتي، بلکه در وجدان بيدار هر يک از ماست.