گروه گزارش: در حالي که گسترش خدمات بانکي الکترونيکي قرار بود دسترسي مردم به منابع مالي را آسانتر کند، اين روزها بسياري از شهروندان اروميه براي برداشت پول نقد با مشکلي متفاوت روبهرو هستند.
خودپردازهايي که يا خالي از اسکناساند يا امکان پرداخت وجه ندارند، شهروندان را ناچار کردهاند براي دسترسي به پول نقد از يک دستگاه به دستگاهي ديگر مراجعه کنند. در روزگاري که بخش بزرگي از تراکنشهاي مالي به صورت الکترونيکي انجام ميشود، شايد تصور شود پول نقد ديگر نقش پررنگي در زندگي روزمره مردم ندارد. اما کافي است شهروندي براي پرداخت کرايه، خريد از يک فروشگاه کوچک يا انجام يک معامله روزمره به پول نقد نياز داشته باشد تا با واقعيتي متفاوت روبهرو شود که اين روزها بسياري از شهروندان اروميه آن را تجربه ميکنند. مراجعه به چندين دستگاه خودپرداز و مشاهده پيام »عدم امکان پرداخت وجه«يا »موجودي کافي نيست« به بخشي از تجربه روزانه مردم تبديل شده است.در هفتههاي اخير گلايهها درباره خالي بودن عابربانکها و دشواري دسترسي به اسکناس افزايش يافته است. بسياري از شهروندان ميگويند براي برداشت مبالغ نهچندان زياد ناچارند چندين دستگاه خودپرداز را امتحان کنند و گاهي نيز دست خالي به خانه بازگردند. اين وضعيت علاوه بر اتلاف وقت، نارضايتي عمومي را نيز افزايش داده است. گزارشهاي مشابهي از ساير شهرهاي کشور نيز منتشر شده که از کمبود اسکناس در برخي دستگاههاي خودپرداز حکايت دارد.
سرگرداني ميان خودپردازهاي خالي
شهروندان اروميه ميگويند مشکل تنها به يک بانک يا يک نقطه از شهر محدود نيست. در برخي مناطق، دستگاههاي خودپرداز يا فاقد موجودي هستند يا تنها خدمات غيرنقدي ارائه ميکنند. بسياري از مردم هنگام مراجعه به دستگاهها با پيامهاي خطا مواجه ميشوند و ناچارند به خيابانها و محلههاي ديگر مراجعه کنند.يکي از شهروندان ميگويد براي برداشت مبلغي جهت پرداخت هزينه خدمات فني، به چهار دستگاه خودپرداز مراجعه کرده اما هيچکدام امکان پرداخت وجه نداشتهاند. شهروند ديگري نيز معتقد است پيدا کردن دستگاهي که پول نقد داشته باشد، به يک شانس تبديل شده است.
اين در حالي است که اروميه داراي تعداد قابل توجهي دستگاه خودپرداز در نقاط مختلف شهر است و از نظر تعداد تجهيزات بانکي با کمبود جدي مواجه نيست.يکي ديگر از شهروندان اروميه به موضوع جالبي اشاره ميکند؛ اينکه با اتمام کار ساعت بانکها، کرکره خودپردازهاي متصل به ساختمان بانکها نيز پايين آمده و عملا خدماتي ارائه نميدهند.
چرا مردم هنوز به پول نقد نياز دارند؟
با وجود گسترش پرداختهاي الکترونيکي، پول نقد همچنان بخشي جداييناپذير از زندگي روزمره است. بسياري از مشاغل خرد، دستفروشان، رانندگان و برخي فروشگاهها همچنان دريافت وجه نقد را ترجيح ميدهند. همچنين در برخي مواقع قطعي اينترنت يا اختلال در سامانههاي پرداخت الکترونيکي باعث ميشود شهروندان براي اطمينان بيشتر به همراه داشتن پول نقد را ضروري بدانند.در چنين شرايطي، خالي بودن خودپردازها تنها يک مشکل بانکي نيست، بلکه ميتواند بر روند عادي فعاليتهاي اقتصادي و اجتماعي نيز اثر بگذارد. زماني که دسترسي به پول نقد دشوار ميشود، خريدهاي روزمره، پرداخت هزينه خدمات و حتي برخي معاملات کوچک با مشکل مواجه خواهند شد.
دلايل کمبود اسکناس چيست؟
کارشناسان بانکي دلايل مختلفي را براي اين وضعيت مطرح ميکنند. برخي معتقدند افزايش تقاضا براي نگهداري پول نقد در خانهها، حجم اسکناس موجود در چرخه بانکي را کاهش داده است. از سوي ديگر، اختلالات مقطعي در سامانههاي بانکي و نگراني مردم از دسترسي به خدمات الکترونيکي، باعث شده تقاضا براي برداشت پول نقد افزايش پيدا کند.برخي کارشناسان همچنين به هزينه بالاي چاپ اسکناس اشاره ميکنند. به گفته آنان توليد و توزيع اسکناس هزينههاي قابل توجهي براي شبکه بانکي به همراه دارد و همين موضوع مديريت منابع نقدي را با چالش روبهرو کرده است. علاوه بر اين کاهش بازگشت پول نقد از سوي برخي کسبه و اصناف به بانکها نيز از عواملي است که ميتواند کمبود اسکناس در خودپردازها را تشديد کند.
پيامدهاي يک مشکل فراتر از چند اسکناس
خالي بودن دستگاههاي خودپرداز شايد در نگاه نخست مسئلهاي ساده به نظر برسد اما تداوم آن ميتواند پيامدهاي گستردهتري داشته باشد. نخستين نتيجه اين وضعيت، کاهش رضايت شهروندان از خدمات بانکي است. مردم انتظار دارند هر زمان که به پول خود نياز دارند، بتوانند بدون دردسر به آن دسترسي پيدا کنند.از سوي ديگر صفهاي طولاني مقابل معدود دستگاههاي داراي موجودي، موجب اتلاف وقت شهروندان و افزايش ترافيک در برخي نقاط شهري ميشود. همچنين برخي کسبوکارهاي کوچک که بخشي از درآمد خود را به صورت نقدي دريافت ميکنند، از کاهش گردش پول نقد در بازار گلايه دارند.کارشناسان اقتصادي معتقدند دسترسي آسان به منابع مالي شخصي يکي از عوامل مهم اعتماد عمومي به نظام بانکي است و هرگونه اختلال در اين زمينه ميتواند نگرانيهايي را در ميان مردم ايجاد کند.
انتظار مردم از شبکه بانکي
شهروندان اروميه انتظار دارند بانکها با مديريت بهتر منابع نقدي و شارژ بهموقع دستگاههاي خودپرداز، از تکرار اين وضعيت جلوگيري کنند. بسياري معتقدند اگرچه استفاده از ابزارهاي الکترونيکي افزايش يافته اما هنوز نميتوان نقش پول نقد را ناديده گرفت.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از ايرنا، به نظر ميرسد رفع اين مشکل نيازمند برنامهريزي دقيقتر براي توزيع اسکناس، نظارت مستمر بر عملکرد دستگاههاي خودپرداز و اطلاعرساني شفاف به مردم است. تا آن زمان، بسياري از شهروندان اروميه همچنان ناچار خواهند بود براي يافتن يک خودپرداز داراي موجودي، از خياباني به خيابان ديگر بروند، روايتي که اين روزها به تجربهاي مشترک براي بسياري از مردم شهر تبديل شده است.