صنايع غذايي آذربايجان شرقي در تلاطم چالش‌ها و فرصت‌ها
گروه گزارش: آذربايجان شرقي با پيشينه‌اي درخشان در صنعت شيريني، شکلات و صنايع تبديلي، اين روزها در حالي بر صندلي يکي از قطب‌هاي اصلي اقتصاد غذايي کشور تکيه زده است که توسعه زيرساخت‌هاي نوين، چرخه ارزش را کامل‌تر مي‌کند؛ با اين حال، تداوم زنجيره توليد در اين خطه نيازمند جراحي بوروکراسي اداري، تفويض اختيار به استان‌ها و مرهمي بر زخم‌هاي ناشي از تحريم و موانع گمرکي است.
آذربايجان شرقي و به‌ويژه کلان‌شهر تبريز، از ديرباز به عنوان قلب تپنده صنايع غذايي، شيريني و شکلات کشور شناخته مي‌شود؛ خطه‌اي که عطر و طعم محصولات آن نه‌تنها زينت‌بخش سفره‌هاي ايراني است، بلکه سهم قابل‌توجهي از بازارهاي صادراتي منطقه‌اي و بين‌المللي را به خود اختصاص داده است. اين استان با برخورداري از اراضي کشاورزي مستعد، نيروي انساني متخصص، شبکه حمل‌ونقل فعال و واحدهاي صنعتي پيشرو، زنجيره‌اي ارزش‌آفرين را شکل داده که نقش بي‌بديلي در امنيت غذايي و اشتغال‌زايي ملي ايفا مي‌کند. با وجود اين مزيت‌هاي رقابتي، بخش صنعت و کشاورزي استان همچنان در مسير توسعه پايدار با موانع ساختاري، اداري و لجستيکي دست‌وپنجه نرم مي‌کند که رفع آن‌ها نيازمند رويکردي حمايتي، تفويض اختيارات ملي به سطوح استاني و چابک‌سازي سازوکارهاي نظارتي است.
جهش زيرساختي در شمال‌غرب کشور با افتتاح کارخانه گلوکز و نشاسته شبستر
ظرفيت‌هاي بي‌نظير آذربايجان شرقي در حوزه صنايع تبديلي و غذايي بار ديگر با افتتاح‌هاي کلان در سفر هيئت دولت به اين استان متجلي شد. بهره‌برداري از کارخانه بزرگ توليد گلوکز و نشاسته در شهرستان شبستر با سرمايه‌گذاري ريالي 10 هزار ميليارد ريال و سرمايه‌گذاري ارزي 42 ميليون دلاري، به عنوان بزرگترين واحد توليدکننده اين محصول در شمال‌غرب کشور، گواهي روشن بر پويايي و توانمندي فني و سرمايه‌گذاري استان است. اين پروژه راهبردي علاوه بر تأمين نيازهاي داخلي، گامي بلند در جهت جلوگيري از خام‌فروشي و ارزش‌آفريني بيشتر از محصولات کشاورزي منطقه به شمار مي‌رود.
در همين راستا، محمد جعفر قائم‌پناه، معاون اجرايي رئيس‌جمهور، در سفر به تبريز با تجليل از نقش بي‌بديل اين استان در اقتصاد ملي، تأکيد کرد: آذربايجان شرقي با برخورداري از صنايع غذايي پيشرفته، قطب‌هاي کشاورزي و صنايع مادر نظير تراکتورسازي و موتوژن، ستون فقرات توسعه صنعتي کشور است و دولت وفاق با تسهيل فرآيند صدور مجوزها و تأمين منابع مالي، با تمام توان در کنار فعالان اقتصادي براي رفع موانع توليد ايستاده است.
عبور ظرفيت صنايع تبديلي استان از مرز 6.5 ميليون تن
بر اساس آمارهاي رسمي اعلام‌شده از سوي سازمان جهاد کشاورزي آذربايجان شرقي، اين استان با صدور 183 فقره پروانه صنايع تبديلي و غذايي و ثبت سرمايه‌گذاري ثابت بيش از 991? هزار و 541 ميليارد ريال، پايگاه محکمي براي فرآوري محصولات کشاورزي ايجاد کرده است.
اين واحدها تاکنون براي 20 هزار و 284 نفر اشتغال مستقيم ايجاد کرده‌اند و مجموع ظرفيت اسمي توليد در اين صنايع به 6 ميليون و 568 هزار و 782 تن رسيده است. افزون بر اين، ميزان جذب مواد خام در اين واحدها از مرز 7 ميليون و 695هزار تن عبور کرده که اين شاخص نقش کليدي در کاهش چشمگير ضايعات محصولات کشاورزي، مهار خام‌فروشي و توسعه درآمد پايدار کشاورزان استان ايفا مي‌کند.
پويايي اين بخش در سال گذشته نيز استمرار داشته و صدور 106 فقره پروانه جديد با سرمايه‌گذاري ثابت 54 هزار و 161 ميليارد ريال، ظرفيت اسمي 667 هزار تني و توان جذب نزديک به يک ميليون تن مواد خام جديد را به بدنه توليدي استان تزريق کرده است که با بهره‌برداري از آن‌ها براي بيش از يک‌هزار و 500 نفر اشتغال‌زايي خواهد شد.
صداي مطالبات صنعت غذا از تريبون اتاق تبريز؛ از موانع گمرکي تا پيچ‌وخم آزمايشگاه‌ها
با وجود آمار و ارقام رو به رشد، فعالان اقتصادي و صنعتگران آذربايجان شرقي در نشست هم‌انديشي اخير با معاون وزير بهداشت و رئيس سازمان غذا و دارو، زنگ خطرها را به صدا درآوردند و از موانع نفس‌گير پيش روي توليد سخن گفتند.
رضا جعفري، عضو هيئت‌رئيسه اتاق تبريز و رئيس انجمن صنايع غذايي استان، در اين نشست با تأکيد بر لزوم تسهيل فرايندها در شرايط تحريم و بحران تأمين مواد اوليه تاکيد کرد: توقف غيرضروري مواد اوليه در گمرک، زنجيره تأمين کارخانه‌ها را فلج مي‌کند. بخشي از اختيارات بررسي پرونده‌ها و صدور مجوزها بايد به استان‌ها تفويض شود تا فرآيندهاي اداري با سرعت بيشتري طي شود.
وي با انتقاد از طولاني‌بودن فرآيندهاي قانوني‌سازي اسناد واردات و محدوديت ظرفيت آزمايشگاه‌هاي مورد تأييد در استان، خاطرنشان کرد: ارسال نمونه‌ها به آزمايشگاه‌هاي ساير استان‌ها هفته‌ها زمان مي‌برد و ترخيص مواد اوليه را مختل مي‌کند. ضروري است دامنه اختيارات آزمايشگاه‌هاي استاني گسترش يابد و سازمان‌هاي غذا و دارو، استاندارد و دامپزشکي با هماهنگي بيشتر، ضوابط مشترکي را براي پذيرش نتايج آزمايشگاهي اعمال کنند.
رئيس کميسيون صنايع غذايي اتاق تبريز همچنين خواستار بازنگري جدي در اجراي طرح «پروانه‌هاي مادر و دختر» شد و افزود: هدف از اين طرح کاهش تعدد پروانه‌هاي ساخت بود، اما بروکراسي‌هاي فعلي و لزوم دريافت مجوزهاي متعدد براي تغييرات جزئي وزن و بسته‌بندي، هزينه سنگيني را بر توليدکننده تحميل مي‌کند. توليدکنندگان در شرايط دشوار قطعي برق، کمبود مواد اوليه و تورم هزينه‌ها، تنها به دنبال حفظ سنگر توليد و استمرار اشتغال هستند و دستگاه‌هاي اجرايي بايد يار و همراه آنان باشند.
فشار مضاعف تحريم، حمل‌ونقل و بحران انرژي بر دوش صنعتگران
چالش‌هاي صنعت غذا تنها به بوروکراسي محدود نمي‌شود؛ رسول بيوک، مديرعامل گروه صنعتي آيدين نيز در اين نشست با تشريح فشارهاي ناشي از نوسانات نرخ ارز، قطعي مکرر برق و چالش‌هاي تجارت خارجي گفت: دشواري‌هاي حمل‌ونقل از مسير بندرعباس موجب شده است تا بخشي از محموله‌ها از مسير مرسين ترکيه و با هزينه‌هاي گزاف حمل‌ونقل جابه‌جا شود که اين امر قيمت تمام‌شده توليد را به شدت افزايش داده است. تداوم اين فشارها بر معيشت کارکنان و پايداري واحدهاي توليدي سايه افکنده و نيازمند مداخلات حمايتي دولت است.
چراغ سبز دولت براي تفويض اختيارات استاني
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از ايرنا،در پي مطالبات صريح فعالان اقتصادي استان، اين نشست خروجي‌هاي نويدبخشي نيز به همراه داشت؛ از جمله طرح موضوع تفويض اختيار در زمينه صدور IRC ( پروانه ثبت ) به استان که بر اساس اعلام مسئولان کشوري حاضر در جلسه، اين اختيار مهم به آذربايجان شرقي تفويض شد؛ گامي اثربخش که در صورت اجراي عملياتي، مي‌تواند موانع بوروکراتيک را به حداقل رسانده و تسريع فرآيندها را به دنبال داشته باشد.
تاریخ: 1405/07/26 12:08 ب.ظ | دفعات بازدید: 1923